_{داگلاس  با استناد به جایگاه خود در هیات حاکمه امریکا از یک سو و ارتباط با دولتمردان کشورهای حاشیه جنوبی اتحاد جماهیر شوروی، در دو نوبت تابستان اقدام به سفری تحقیقی به ۹ کشور منطقه (ایران ، اردن ، لبنان ، سوریه ، عراق ،اسرائیل ، یونان ، قبرس و هند) نموده و قبل از انتشار کتابش (Strange Lands and Friendly People)، یادداشت های سفر خود به برخی از این کشورها از جمله ایران (که بنا به گفته وی به دعوت و با هماهنگی رزم آرا صورت گرفته) را در دو نسخه از مجله LIFE (شماره ۲۷ صفحه ۵۹ مورخ ۱۵ آگوست ۱۹۴۹ مقاله «با قاضی داگلاس در ایران » و همچنین شماره ۳۰ مورخ ۱۸ ژوین ۱۹۵۱ با مقاله «داگلاس در ایران ») نیزمنتشر نمود .} 

ویلیام داگلاس  و الوار

      نقش یادداشت ها و نوشته های داگلاس (در کتاب و مقالاتش در مجلات آمریکایی ) بر اهمیت سفر وی به ایران (که اندکی بعد از «هولوکاست  لرها » توسط  «قصاب امیر احمدی» در لرستان بود) می افزاید ،بویژه آنکه این قاضی آمریکایی بواسطه حضورش  در منطقه و مصاحبه با مردم و مشاهده و ضبط فجایع  و قتل و غارت عمال حکومت وقت، دیدار با سپهبد امیر احمدی و سپهبد حبیب اله خان شیبانی، و ذکر برخی از وقایع فجیع که خود دیده و یا شنیده،  تصویر و برگی مهم از تاریخ لرستان را برای خواننده ترسیم نموده است .

      داگلاس پس از انتشار مقالاتش در روزنامه ها ،یادداشت های سفر خود به ۹ کشور منطقه را در کتابی با عنوان « سرزمین های شگفت أور و مردمی مهربان » منتشر نمود که خوشبختانه کتاب مذکور با ترجمه  فریدون سنجر -چاپ گوتنبرگ در ایران مننتشر و قابل دسترسی است . برای مطالعه کتاب مذکور ویا مقالات داگلاس درمجله LIFEبزبان انگلیسی روی نام کتاب یا مقاله ها در همین نوشته کِلِک کنید.

      هدف مقاله حاضر تحریک حس کنجکاوی مجدد انسان فراموشکار به مطالعه تاریخ بویژه در ایام تعطیلات تابستان و درس از تاریخ لرستان است. اما بخشی از جملات تحریک کننده حس کنجکاوگر آدمی از لابلای اوراق آن کتاب و همچنین مقاله های مجله LIFE در حدود ۵۰ سال قبل: 

• «.... لُرها در قدیم هم ثروتمند بودند و هم نیرومند. اما امروزه برای آنها فقط غرورشان باقی مانده‌است. چون از ثروت و نیرومندی دیگر خبری نیست…. به بعضی از دهات سر زدم، تعدادی از لُرها به‏علت ضعف ناشی از گرسنگی، حتی ۵ دقیقه هم نمیتوانستند روی پا خود بایستند...»

از زبان پیر مردی لُر که از قتل‏عام، جان به در برده:

• «من از او سؤال کردم که درباره امیر احمدی چه می‏داند؟ او نگاهی عجیب و پرمعنی به من کرد و سری تکان داد، شرح داستان را با احتیاط تمام آغاز کرد و من خیلی تلاش کردم تا او را به بازگو کردن جزئیات ماجرا ترغیب نمایم و به او قول دادم که آنچه را که او می‏گوید برای کسی فاش نکنم یا لااقل اسمی از او به میان نیاورم....ما صد نفر بودیم که در بیست کلبه کوچک و چادر زندگی می‏کردیم، هزارها رأس بز وگوسفند وهزار رأس گاو وگوساله و قاطر و ده‏ها اسب داشتیم، تعدادی از جوانان ما در قلعه فلک‏الافلاک محاصره شده بودند. جوانان ما بلا استثنأ کشته شدند. خوانین ما را دار زدند. ارتش پیروز شده بود. نبرد دفاعی به پایان رسیده بود حالا دیگر مانعی در راه جادّه‏ای که رضاشاه در نظر داشت بسازد وجود نداشت.»
• او داستان خود را چنین ادامه داد: «چند روز بعد در اردوگاه خود نشسته بودیم که از دور گـرد و خـاک زیادی را مشـاهده کردیم عده‏ای از سوار نظام ارتش بودند که چهار نعل به‏ طرف کلبه ‏های ما می‏آمدند. سرهنگی هم فرمانده این واحد بود وقتی که به اردوگاه ما رسیدند سرهنگ با صدای رسا و بلند فرمانی صادر کرد و با این فرمان سربازها از اسب پیاده شدند. سپس سرهنگ فرمان قتل عام ما را صادر کرد و در اجرای این فرمان سربازان ما را هدف قرار داده شروع به تیراندازی کردند. تعدادی از کودکان ما هنوز در گهواره در خواب بودند و تعدادی در گوشه وکنار بازی می‏کردند. سربازان به هر بچه‏ای که می‏رسیدند او را می‏گرفتند و لوله هفت‏تیر خود را در شقیقه او می‏گذاشتند، ماشه را می‏کشیدند و مغز او را متلاشی می‏کردند. زنها جیغ می‏کشیدند و از چادرها به بیرون می‏دویدند. زن من در گوشه‏ای خزیده بود واز ترس مثل بید می‏لرزید. من جلوی او ایستاده بودم و کاردی هم در دست داشتم که یک مرتبه صدای تیراندازی بلند شد و من نقش زمین شدم و از حال رفتم.» «وقتی به هوش آمدم، زنم را در کنارم دیدم که خون از بدنش جاری است. جسد او و جسد چند زن وبچه دیگر، روی زمین افتاده بودند. همه اینها در اثر اصابت گلوله‏های سربازان کشته شده بودند. ولی خود من در اثر اصابت گلوله‏ای که در گردنم فرورفته بود، زخمی شده بودم و آنها به خیال این که من مرده‏ام، مرا رها کرده بودند تا اگر احیانأ کشته نشده‏ام با یک مرگ تدریجی و زجرآوری بمیرم. من پس از هوش آمدن بلافاصله چشمانم را بستم و در همان وضع بی‏حرکت باقی ماندم، چون صدای سرهنگ را شنیدم و متوجه شدم که او و سربازانش هنوز محل را ترک نکرده‏اند. من از گوشه چشم و از زیر پلک‏های نیمه باز آنها را دید می‏زدم. شما ممکن است حرف مرا باور نکنید. شما قطعأ آنچه را که من دیدم باور نمی‏کنید ولی قسم به نانی که در سفره این خانه هست آنچه می‏گویم حقیقت دارد.»
• «...زمانی که برخاستم تا آنجا را ترک کنم ، خورشید در حال غروب کردن بود. پیرمرد همچنان که به گرمی دستانم را می فشرد عمیقا نگاهی در چشمانم انداخته و پس از اطمینان از اینکه هویتش را افشا نخواهم کرد ، گفت:« من یک ایرانیم .به کشورم عشق می ورزم و خوشحال می شوم اگر جانم را در راه آن بدهم .اما از ارتش متنفرم . خدا بوقتش از ارتش انتقام خواهد گرفت....  ما از روسیه می ترسیم می دانیم شوروی دشمن مردم ماست ، اما ...»
•  «...امیر احمدی را در مهمانی باغی در تهران ملاقات کردم .او دارای چشمانی نافذ ، سیبیل سیاه درنده و خشم آلود و دندان های طلائی برجسته است . امیر احمدی فارسی ، روسی و ترکی صحبت می کند . در قشون قزاق ها در روسیه آموزش دیده است .  آثار بجامانده تکبر و جسارت در خود را هنگام  گفتگوئی بی پرده و شفاف نشان می داد:
• خانمی پرسید: « رابطه تان با  مردم امروز لرستان چگونه است ؟»
• او(امیر احمدی)پاسخ داد: اوه ، آنها به من احترام زیادی می گذارند.نام و اسم من (در لرستان )کلمه ائی خانوادگی(ضرب المثل) شده است.
• خانم پرسید:چگونه؟
• امیراحمدی با لبخندی که دندان های طلائی اش را هم هویدا کرد پاسخ داد:چون که در لرستان هروقت بچه ای گریه می کند مادرش می گوید: « هیس وگرنه امیر احمدی می بردت (می خوردت).»

•       «مجله زندگی (LIFE): قاضی داگلاس طی ۲ سفر تابستان گذشته اش به شهرها و کشورهای خاورمیانه در مقاله اش (که پاییز با عنوان کتاب «سرزمین های شگفت انگیز و مردمانی مهربان » چاپ خواهد شد) از تجربیاتش در ایران می گوید .داستانهائی که او نقل می کند پرده از علل بی ثباتی ایران برخواهد داشت:
• دشمنی دولت مرکزی با میراث نژادی و قومی بسیاری از مردم، 
• مقامات فاسد،
• ارتش ویرانگر و غارتگر،
• و میلیون ها مردمی که در سطوح زندگی پایین و خشن و خشک و سرد به امرار معاش مشغولند....»

• «برگه های رای از قبل چاپ شده اند ، یک اسم روی آنهاست..»

•       «...فساد در دولت داستانی است که ایرانیان عموما آن را همراه با استعفا پذیرفته اند. به قاضی داگلاس در دیدارش از کوهدشت ،روستائی واقع در مرز غربی ایران گفته شد که چگونه  انتخابات با خدعه و فریب انجام شده اما اهالی این روستا نمی گذارند تا ابد بازیچه و مطیع و دستخوش عامل خارجی باشند.»
• «....فردای روزی که با ۶ نفر از لرهای طایفه پاپی مصاحبه کردم برای دیدن کوهدشت راهی این شهر شدم . در این شهر طایفه  لرهائی  که در تهران هستند زندگی می کنند.....کوهدشت حدود ۸۰ مایلی شمالغرب خرم آباد قرار دارد . علی محمد غضنفری نماینده کوهدشت در مجلس ایران است . محمد حسین غضنفری شهردار خرم آباد پسر عموی اوست . او کسی است که با ریشه کن کردن مالاریا توسط سمپاشی تمامی دیوارها و باغ ها و منفذهای خرم آباد توسط «د د ت» میزان کفایت و کارائی و مدیریت  خود را بروز داده است ...»
• ادامه مطلب ازجمله تعدادی عکس تاریخی را ر وبلاگ لرسو ببینید

منبع: وبلاگ لرسو: http://loresoon.blogfa.com/