پایگاه خبری لرنا

به گزارش ايرنا ، بلوطستان پير بر پهناي اين دشت بزرگ که روزگاري درختاني سبز که پنجه در خاک اين ديار داشته اند، به نظاره ايستاده است.
هر درخت بلوط برگي از تاريخ را رقم زده و نام بلوط با پوست و خون ايلاميان عجين گشته و بلوط واژه اي تاريخي به بلنداي نام اين ديار محسوب مي شود.
بلوط بخشي از فرهنگ و ادبيات ايلاميان است تا جاييکه صفحه هاي ادبي هفته نامه "زير سايه بلوط" يا وبلاگ هاي "بلوط" و "بلوطستان" و نام بلوط بر تابلو مغازه ها نيز هنوز وجود دارد که نمونه هايي بارز از اهميت بلوط در اين منطقه است.
همان درخت بلوط که سايه اش را بي مزد به رهگذاران درتابستان و در هنگام برف و بوران به عشاير کوچرو براي استراحت و اسکان، تلطيف هوا در فصول مختلف، برگها را براي خوراک دام، تنه اش را براي آتش و توليد گرما هديه مي داد امروز نيز که با شاخه هايي خشکيده و لرزان تن خود را به تبر به دستان سپرده تا آخرين بازمانده هاي خود را ارزاني مردم کند.
هزار هکتار از انبوه جنگلهاي زيباي بلوط رشته کوه غربي زاگرس در استان ايلام که همچون نگيني مرصع در برگرفته و اکنون به دليل آنچه جنگل شناسان تغييرهاي اقليمي، خشکسالي و نفوذ ريزگردهاي عربي در اين منطقه عنوان مي کنند در حال نابودي و تخريب گسترده زيست محيطي قرار دارند.
اين درختان زيباي بلوط يکي يکي در برابر هجوم هر روزه گرد و غبار توان نفس کشيدن را ندارند و از پا افتاده و در معرض خشکي و نابودي قرار دارند.
از بلوطستان مخملين که چشم ها را به ديدن زيبايي دعوت مي کرد،امروز خزاني بيش نمانده و با وزش هر نسيم برگهاي زرد و خميده به اين سو آنسو مي پرند.
درختان بلوط ريه هاي تنفسي اين ديار بوده که اکنون مسدود شده و بارش گرد و خاک آخرين ضربه هاي مرگ بار را بر تن اين راست قامتان هميشگي فرود آورده است.
بي شک اين حادثه براي مردمان اين ديار که تمام دلخوشي آنان طبيعت بکر و زيباي بلوط و دامن هاي سر سبز آن در فصول مختلف سال است يک حقيقت غير قابل باور و درناک است و هيچ کس حتي نمي تواند اين واقعه ناگوار را به ذهن خود خطور دهد.
مگر مي شود ايلام و کوهستانهاي زيبايش را بدون بلوط و سايه سار و زيبايي وصف ناشدني ش تصور کرد،مگر ايستادگي بلوط هاي پير و کهنسال اين ديار که حوادث تلخ و شيرين مردمان اين ديار را به ياد دارند مي توان با خشکي و نابودي اين همه زيبايي از ميان برداشت؟
هر رهگذر و مسافري که در فصل بهار و تابستان تاکنون گذري بر ديار کوهستاني ايلام با طبيعت بکر و چشم نوازش داشته بي شک به خوبي مي تواند اقرار به زيبايي حيرت آور درختان بلوط اين ديار داشته باشد.
ايلام و کوهستانهايش تنها با بلوط زنده اند و زيبا. مردمان اين ديار در انتظار تعطيلي و اوقات فراغتي هستند تا در ايامي همچون بهار و پاييز و تابستان و حتي زمستان با تمام سردي و برف و بورانش به تماشاي بلوطستانهاي ايلام روند و جمال و جلال خداوندي را در خلق اين زيبايي شکر گويند حال با خشکي درختان بلوط چگونه مي خواهند ، روزگار فراغت خويش را سپري نمايند.
اگر در فصل بهار به اين استان مرزي و کوهستاني گذر نماييد ، شاهد پناه گرفتن بسياري از شهروندان ايلامي در سايه سار درختان بلوط که براي تفريح و تفرج به مناطق بکر و ديدني اين ديار روي آورده اند، خواهي بود.
مردمي که به شوق لذت بردن از اين همه زيبايي قدم در مناطق کوهستاني مي گذارند و با بر افروختن آتش و انداختن تاب، شاهد شادي و طراوت خانواده خويش مي باشند، حال با وقوع پديده شوم خشکي و آفتي که بي صدا به جان جنگل بلوط ايلام افتاده، کنار خواهند آمد.
ايلام ، عروس زيباي زاگرس است و نبايد اجازه داد که مردمان اين ديار دغدار خشکي و فنا شدن چشم اندازهاي زيبا و بکر طبيعي آن شوند.
مردمان اين عرصه خونين رنگ و سبز چگونه مي توانند فنا شدن و مرگ درختان زيباي بلوط را شاهد باشند، بلوطهايي که در روزگاران کهن تاکنون مامن آنان بوده و همه ساله علاوه بر زيبايي هاي چشم نواز با اهداي بلوط هاي خود تغذيه دامهاي آنان در فصل زمستان را مهيا نموده اند.
پيرمردان و زنان سالخورده ايلامي در روايت سختي روزگاران کهن خويش ياد مي کنند که در روزگاراني که قحطي و خشکسالي بوده و به دليل نبود دسترسي به بازار و مواد اوليه، با کوبيدن ميوه بلوط و خشک نمودن آن "نان بلوط " مي پختند و زندگي خويش را ادامه مي دادند.
وسعت جنگلهاي استان ايلام بالغ بر 600هزار هکتار برآورد شده است که معادل يک سوم کل جنگلهاي بلوط غرب کشور را شامل مي شود.
جامعه بلوط ايراني 90 درصد وسعت جنگلها و جامعه بنه حدود 60 درصد و جامعه بادام ، زالزالک ، ارژن ، ارغوان ، مورد و داغداغان بقيه پوشش جنگلي استان ايلام را شامل مي شوند.
يکي از کارشناسان منابع طبيعي ايلام مي گويد: بر اساس بررسي انجام شده که براي علل خشکيدگي درختان بلوط صورت گرفته، نفوذ ريزگردها و گرد و غبار عامل اصلي زوال درختان بلوط اعلام شده است.
"عبدالسلام پيري" افزود:علاوه بر آن،تغييرات اقليمي و خشکسالي هاي متوالي اخير بر روند جدي شدن خشکي درختان بلوط دامن زده است.
اوي اظهار داشت: ريشه درخت بلوط تنها به عمق چهار تا پنج متري زمين نفوذ مي کند و بيشتر در سطح پخش مي شود و از آبهاي سطحي استفاده مي کنداما به دليل کاهش بارش برف، آب کمي به ريشه درختان بلوط رسيده و کار به جايي رسيده که بلوط زارها تحمل خود را از دست داده و هر لحظه در حال خشک شدن هستند.
وي ادامه داد: گرد و غبار گسترده که در سالهاي اخير ايلام را به شدت متاثر کرده توانسته درختان بلوط را نيز به زانو درآورد زيرا هر هکتار جنگل پهن برگ، 68 تن گرد و غبار را مهار و هوا را سالم و تميز و به اصطلاح تصفيه مي کند.
پيري گفت: برگهاي بلوط کرکي هستند و قابليت جذب گرد و غبار را دارند و بسته شدن روزنه برگهاي کرکي بلوط به دليل شدت بالاي گرد و غبار در زاگرس، موجب شده که اين درختان ديگر توانايي جذب اين همه غبار را نداشته باشند.
وي اظهار داشت: البته عوامل ديگري همچون انگل لورانتوس و سوسک چوب خوار نيز در خشک شدن درختان بلوط اين منطقه بي تاثير نبوده است.
وي افزود: عوامل غيرمستقيم ديگري نيز در خشکي جنگلهاي بلوط زاگرس نقش دارند که در صورت رسيدگي نکردن و اهمال در مهار آن، اين خسارت جبران ناپذير کل منطقه زاگرس را با فاجعه اي تاريخي روبه رو مي کند.
پيري، حضور گسترده دام در جنگلها، زراعت در کف جنگلها، بهره وري بي رويه و نبود ملاحظات زيست محيطي در اجراي طرحهاي کلان در منطقه زاگرس را عامل غير مستقيم تخريب گسترده جنگلهاي زاگرس اعلام کرد.
وي ادامه داد: بررسيها در زمينه علل خشکي درختان بلوط در دست اقدام است که طي اين پژوهش سطح تخريب بررسي و برآوردهاي اوليه از ميزان تخريب بدست مي آيد که اين مطالعات نياز به زمان زيادي براي کارشناسي دقيق اين بحران دارد.
مدير کل منابع طبيعي استان ايلام گفت: علل خشک شدن و از بين رفتن برخي درختان مناطق جنگلي بلوط استان توسط کارشناسان اين اداره در دست بررسي است.
"عبدالرضا بازدار" بيان کرد: باتوجه به مشاهدات متاسفانه برخي درختان بلوط در جنگلهاي انبوه و تنک مناطق مختلف استان به دلايلي دچار خشکي و از بين رفتن شده اند که اين دلايل اين بيماري در دست بررسي است.
وي ادامه داد: اکنون به طور دقيق نمي توان وسعت و ميزان درختان خشک شده در مناطق جنگلي استان و دلايل آن را عنوان کرد.
وي گفت: استان ايلام داراي 640هزار هکتار جنگل از نوع متوسط ، فقير و غني است که عمده گونه هاي آن را درختان بلوط و بنه تشکيل مي دهد.
حدود 87 درصد مساحت استان ايلام معادل يک ميليون 650 هزار هکتار را جنگل و مرتع تشکيل مي دهد.