پایگاه خبری لرنا

سنجابها اعضایی از راسه بزرگ جوندگان هستند که تقریبا در همه جای دنیا دیده می شوند اگر چه در این خانواده چند زمینی مانند سنجابهای زمینی در چمنزارها و علفزارها پراکنده اند ، اما اغلب اعضای خانواده را حیواناتی که بخش عمده زندگی خود را روی درخت به سر می برند تشکیل می دهند .

365 نوع سنجاب در سراسر دنیا وجود دارد که در این جا از بین این گونه ها به معرفی سنجاب ایرانی با نام علمی ( sciurus-anomalus.pallescens ) که نام پر افتخار ایران رابه همراه دارد می پردازیم .

این حیوان منحصر به فرد جثه ای متوسط با طول 20 تا 25 cm و دمی بلند و پشمان با طول 13-14 cm دارد که از نصف طول بدن بلند تر است و موهای پشت به رنگ خاکستری متمایل به قهوه ای و زیر بدن زرد رنگ  بوده و رنگ موی سر و سطح پشمی دم ، قرمز حنایی و زیر بدن زرد رنگ است .

به طور کلی هر چه از شمال جنگلهای زاگرس به سمت جنوب پیش می رویم از رنگ حنایی کاسته می شود و به رنگ نخودی نزدیک می شود .

مشخصه سنجاب ایرانی رنگ قرمز سر و دم است که آن را از سایر سنجابهای ساکن در ایران جدا می کند؛ این پستاندار از میوه ها و دانه های مختلفی مانند گردو ، بادام ، فندق ، بلوط ، توت ، جوانه ها برگ و پوست درختان تغذیه می کنند .

جفتگیری در اواخر زمستان و اوایل بهار صورت می گیرد و دوران بازداری حدود 30 روز می باشد . بچه ها در هنگام تولید بی مو و با چشمانی بسته هستند که در 1 سالگی بالغ می شوند و حدود 12 سال عمر می کنند .

این سنجاب روزها فعال است و بیشتر به صورت انفرادی زندگی می کند؛ در هنگام خطر با ناخنهای تیزش به سرعت از درختان بالا می رود و به وسیله دم پشمانیش که وسیله تعادلی آن است از این شاخه به آن شاخه می پرد .

در تابستان بیشتر فعالیت سنجاب حدود 2 تا3 ساعت بعد از طلوع خورشید است و عصر را در لانه خود استراحت می کند و در زمستان سنجاب فعالیتهای خود را صبح آغاز و تا اواسط روز به پایان می رساند و در آشیانه خود تا روز بعدی می ماند و در سرمای شدید برای نگه داشتن دمای بدن لانه خود را با دیگر سنجابها تقسیم می کنند و با گرم شدن هوا آنها لانه را ترک می کنند .

سنجاب ایرانی که گونه بومی ایران است در غرب کشور و محدوده زاگرس زندگی می کند و جنگلهای بلوط زاگرس که معمولا دارای درختان بلند و کهنسال است آنها درختان بلند و کهنسال را به درختان کوتاه و پر شاخ و برگ ترجیح می دهند .

دانه های بلوطی که توسط سنجابهای ایران جمع آوری می شود و زیر خاک مدفون می شود ارزش بالایی در گسترش و تجدید حیات جنگلهای بلوط غرب کشور دارد . نکته تاسف آور در اینکه جمعیت سنجابها به علت قطع بی رویه درختان بلوط و جمع آوری میوه های بلوط توسط مردم و اسارت بی اندازه این حیوان زیبا توسط شکارچیان مخصوصا در استانهای کردستان و لرستان برای فروش به مردم به شدت رو به کاهش است .

قاچاق سنجاب برای تربیت خانگی رو به  افزایش است و چنانچه این روند به این صورت ادامه داشته باشد نه تنها جنگلهای بلوط تخریب می شود بلکه نسل سنجاب ایرانی نیز منقرض می شود .

در خصوص پیامدهای تربیت خانگی سنجاب ایرانی می توان گفت: از آنجا که سنجابها جوندگان  پر جنب و جشی هستند و مدام در حال فعالیت در جنگل هستند اغلب دراثر تربیت خانگی دچار افسردگی شده و غذا نمی خورند و بر این اساس عمرشان کوتاهتر می شود،این در حالی است که بسیاری از سنجابها در اثر حمل و نقل نادرست نیز دچار مشکل شده و از بین می روند.

سنجاب ایرانی به دلیل زیبایی و جذابیت در حرکات مورد توجه خانواده و به ویژه جوانان برای نگهداری قرا گرفته است و حدود 30 تا40 هزار تومان در بازارهای پایتخت به فروش می رسد .

سنجاب زیبای ایرانی فقط در جنگلهای بلوط می تواند به بقا ادامه دهد و جنگلهای بلوط نیز بدون جنب و جوش سنجابهای همیشه ایرانی اش لطفی ندارد .

لذا حفاظت و احیاء دو طرف این معامله ضروری می باشد با این حال اگر در جامعه فرهنگ سازی و کسی به دنبال خرید و فروش و نگهداری این موجود با ارزش نباشد هرگز شکار و قاچاق این گونه وجود نخواهد داشت که نسل آنها در معرض تهدید قرار بگیرد .

خبرگزاری ایسنا / استان لرستان